Przed tynkowaniem trzeba zdecydować, jak doprowadzić zasilanie do rolety, a silnik może mieć trzy albo cztery żyły. Do przewodowego napędu zwykle prowadzi się cztery żyły miedziane o przekroju 1,5 mm², ale napęd radiowy i sposób sterowania mogą zmienić ten układ.

Dobór przewodu zależy od silnika i układu sterowania
- Napęd przewodowy: zwykle cztery żyły do silnika: neutralna, ochronna i dwie kierunkowe.
- Napęd radiowy: często wystarczą trzy żyły zasilające, ponieważ kierunkiem steruje odbiornik w silniku.
- Instalacja stała: dla obwodu zasilającego przyjmij przewód miedziany o przekroju co najmniej 1,5 mm².
- Przewód silnika: fabryczny odcinek o mniejszym przekroju nie przesądza o przekroju kabla układanego w ścianie.
- Przed montażem: sprawdź schemat konkretnego napędu i zostaw dostęp do połączeń.
Cztery żyły do napędu przewodowego, trzy do radiowego
Gdy silnik ma osobne wejścia dla ruchu w górę i w dół, do jego podłączenia potrzeba żyły neutralnej N, ochronnej PE i dwóch żył kierunkowych. Z kolei silnik z wbudowanym odbiornikiem radiowym może potrzebować tylko N, PE i stałej fazy L. Liczbę żył dyktuje więc schemat napędu, a nie sama nazwa „roleta elektryczna”.
W instrukcjach napędów PORTOS można znaleźć oba rozwiązania: silnik przewodowy z czterożyłowym przewodem oraz radiowy z trzyżyłowym. W przewodowym czarna i brązowa żyła odpowiadają za kierunek ruchu, ale kolory i funkcje zawsze potwierdź w instrukcji kupionego modelu. Nie zakładaj też, że jeden łącznik może obsługiwać kilka silników, jeśli producent tego nie dopuszcza.
Fabryczne 0,75 mm² nie oznacza, że tyle wystarczy w ścianie
Łatwo uznać, że skoro z silnika wychodzi cienki przewód, taki sam można zatynkować na całej trasie. To mylący skrót: krótki, elastyczny przewód fabryczny jest częścią urządzenia, a kabel prowadzony na stałe w budynku podlega innym wymaganiom mechanicznym.
PN-HD 60364-5-52 wskazuje minimum 1,5 mm² miedzi dla kabli i przewodów w stałych obwodach siłowych i oświetleniowych ze względu na wytrzymałość mechaniczną. Dlatego mały pobór prądu silnika sam w sobie nie uzasadnia zastosowania przewodu 0,75 mm² w instalacji stałej. Dobór zabezpieczenia, przekroju i sposobu ułożenia powinien jeszcze uwzględniać długość trasy oraz warunki montażu.
Dobierz kabel do sterowania, nie na zapas w ciemno
Najczęstsza pomyłka zaczyna się od kupienia kabla przed wyborem napędu albo sterownika. Najpierw ustal, gdzie będzie rozdzielany kierunek pracy: w łączniku ściennym, w odbiorniku radiowym czy w module automatyki.
| Sytuacja | Co zwykle oznacza | Co zrobić |
|---|---|---|
| Silnik przewodowy i osobny łącznik przy oknie | Silnik potrzebuje dwóch żył kierunkowych oraz N i PE. | Przygotuj zwykle kabel czterożyłowy 1,5 mm² między łącznikiem a silnikiem; sprawdź schemat napędu. |
| Silnik radiowy z odbiornikiem wbudowanym w napęd | Kierunek wybiera odbiornik, więc do silnika zwykle dochodzi samo zasilanie. | Najczęściej wystarczy kabel trzyżyłowy 1,5 mm², o ile instrukcja modelu nie wskazuje inaczej. |
| Sterowanie centralne lub planowana automatyka | Układ połączeń zależy od modułu, a zapasowa żyła może ułatwić późniejszą zmianę. | Ustal schemat z elektrykiem lub producentem automatyki przed ułożeniem przewodów; liczby żył nie dobieraj „na oko”. |
| Kabel będzie prowadzony na zewnątrz i wystawiony na słońce lub wilgoć | Typowy przewód do wnętrz może nie być przeznaczony do takich warunków. | Dobierz kabel i osłonę do miejsca montażu oraz ochrony przed UV, wodą i uszkodzeniem mechanicznym. |
Przy typowej rolecie z napędem radiowym wybrałbym osobny przewód zasilający do każdego silnika, a przy sterowaniu przewodowym doprowadziłbym żyły kierunkowe zgodnie ze schematem łącznika. Rezerwa ma sens tylko wtedy, gdy wiadomo, do czego będzie użyta; dodatkowa żyła nie zastąpi projektu połączeń.
Dostępna puszka ułatwia wymianę napędu
Połączenie przewodu instalacyjnego z krótkim przewodem silnika powinno znaleźć się w miejscu, do którego da się wrócić po montażu. Złącze zamurowane nad oknem może zamienić prostą wymianę napędu w kucie ściany. Zaplanuj puszkę dostępową przy rolecie i sprawdź, czy jej położenie pozwoli bezpiecznie połączyć przewody oraz schować ich zapas.
Przed zamknięciem bruzdy oznacz, do której rolety prowadzi każdy kabel, i porównaj jego liczbę żył ze schematem wybranego silnika. Montaż i podłączenie instalacji 230 V powierz osobie z odpowiednimi kwalifikacjami. Ten etap potrafi oszczędzić kucia, ale przede wszystkim pozwala uniknąć zgadywania przy pierwszym uruchomieniu.
Przed zakryciem przewodu sprawdź model silnika
Jeśli napęd nie został jeszcze wybrany, nie zakładaj z góry, że każda roleta wymaga identycznego kabla. Sprawdź instrukcję silnika i sterownika, zanim przewody znikną pod tynkiem; właśnie wtedy da się najłatwiej dopasować ich liczbę i trasę do rzeczywistego układu.
Ja trzymam się prostej zasady: najpierw schemat konkretnego napędu, potem kabel. Krótki przewód wychodzący z silnika może wyglądać niepozornie, ale o instalacji w ścianie decydują jej sposób ułożenia i przeznaczenie.
